Thuisonderwijs en thuiszitters

Thuisonderwijs en thuiszitters worden nogal eens door elkaar gehaald. Dat blijkt uit artikelen in de pers en bijvoorbeeld ook uit uitspraken tijdens het rondetafelgesprek van de Onderwijscommissie van de Tweede Kamer over artikel 23 en thuisonderwijs. In zekere zin is dat begrijpelijk, want het gaat in beide gevallen om kinderen die niet naar school gaan. Er is echter een groot verschil tussen de twee groepen in motivatie, doel en juridische status. Tijd om de begrippen naast elkaar te zetten.

Thuisonderwijs: onderwijs thuis op vrijwillige en legale basis
Er is in Nederland een kleine groep kinderen die vrijstelling van de leerplicht heeft. De ouders nemen in dat geval zelf de verantwoordelijkheid voor het onderwijs van hun kind. Dit vervangende onderwijs wordt thuisonderwijs genoemd.

De ouders creëren een inspirerende, uitdagende en sociale leeromgeving, waarbinnen individueel maatwerk voorop staat. In het buitenland is thuisonderwijs een geaccepteerde en volwaardige onderwijsvorm. In Nederland gaat het om kinderen die vrijstelling hebben van de leerplicht op basis van artikel 5a of 5b van de Leerplichtwet. Een vrijstelling van de leerplicht op basis van 5a wordt afgegeven als een kind niet in staat is om een school te bezoeken. Een vrijstelling van de leerplicht op basis van 5b wordt afgegeven als ouders bezwaar hebben tegen de richting van alle scholen in de omgeving.

Als er over thuisonderwijs wordt gesproken, wordt doorgaans alleen de laatste groep bedoeld. Er zijn in deze categorie (vrijstelling van de leerplicht op basis van artikel 5b) zo’n 400 kinderen die thuisonderwijs krijgen. Zij ontvangen kwalitatief goed onderwijs, dat blijkt zowel uit de praktijk als uit wetenschappelijke onderzoeken, zoals het onderzoek in opdracht van het ministerie van OCW, ‘Vervangend onderwijs aan kinderen met een richtingsbezwaar’.

Het kenmerk van deze categorie is dat ouders de zorg voor thuisonderwijs uit eigen beweging aanvaarden. Zij doen dit als onderdeel van de uitoefening van hun richtingbezwaren. De wet verplicht hen, net als andere ouders, de persoonlijkheidsontwikkeling van hun kinderen te bevorderen. Onderwijs is daarin onmisbaar.

Wil je meer weten over deze ouders en kinderen? Welke ouders kiezen hiervoor? Hoe richten zij hun onderwijs in? Hoe verloopt de sociaal-emotionele ontwikkeling van de kinderen? Al deze vragen en meer worden beantwoord op de website www.ditisthuisonderwijs.nl.

Thuiszitters: onvrijwillig thuis door schooluitval
Thuiszitters zijn kinderen die op een school staan ingeschreven en (tijdelijk) thuis komen te zitten. Vaak gaat het hier om kinderen met specifieke onderwijsbehoeften op medisch, sociaal, intellectueel of emotioneel gebied. Het doel van de meeste ouders en kinderen in deze categorie is terugkeer naar school. Deze kinderen hebben geen vrijstelling van de leerplicht.

In Nederland zijn er naar schatting zo’n 16.000 thuiszitters. Sommigen lopen grote achterstanden op in hun leren, zo wordt aangenomen. Of en hoe vaak zij thuisonderwijs ontvangen is nooit systematisch onderzocht.

De Kinderombudsman heeft in 2012 onderzoek gedaan naar de problematiek van deze doelgroep. Naar aanleiding daarvan geeft hij het advies om het recht op onderwijs voor deze thuiszittende kinderen te waarborgen. Daarbij constateert hij een tekort aan flexibiliteit in het omgaan met individuele onderwijsbehoeften. Hij adviseert (deeltijd)thuisonderwijs in de vorm van afstandsschoolonderwijs als een van de manieren om deze kinderen te helpen.

Samengevat

  • Thuisonderwijzers hebben voor vrijstelling van de leerplicht gekozen, thuiszitters niet. Thuiszitters hebben geen vrijstelling van de leerplicht en zijn verplicht een school te bezoeken. Door overmacht komt het daar niet van.
  • Alle kinderen die thuisonderwijs krijgen, ontvangen goed onderwijs. Qua inhoud is dat vergelijkbaar met schoolonderwijs, en ook wordt er voorzien in hun persoonlijkheidsontwikkeling. Thuiszitters ontvangen, tegen hun wil in, soms geen onderwijs, soms (deels) vervangend onderwijs.
  • De groep thuisonderwijskinderen is zeer klein, het gaat hier om ruim 400 kinderen. De groep thuiszitters is vele malen groter, hier gaat het om vele duizenden kinderen.

Meer informatie
Neem contact op met onze informatielijn: 06 – 37 36 12 47. Wij zijn bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.00 uur tot 21.00 uur en van 21.00 tot 23.00 uur op afspraak. Zaterdag zijn wij bereikbaar van 8.00 uur tot 20.00 uur.

Artikel geschreven door Redactie

Reacties zijn niet meer mogelijk, maar trackbacks en pingbacks wel.