(7 en 4 jaar)

Weekplanning

Wij werken met een weekplanning. Zondagmiddag ga ik samen met de kinderen zitten om een planning voor de komende week te maken. Een aantal afspraken staat al vast. Samen met de kinderen kijken we naar hun wensen en naar hoe we daar invulling aan kunnen geven. Op het planbord maken we met picto’s en getekende plaatjes een grove planning voor de week.

Weektaken

Naast de planning op het planbord maken we voor de kinderen een individuele weektaak. Op de weektaak staat wat we doen aan de basisvaardigheden: rekenen, lezen en schrijven, maar wisselend ook andere onderwerpen, zoals lessen over emoties of het werken aan een groot Paard van Troje-knutselwerk.

De kinderen geven ook zelf aan wat ze willen leren. Zo staat er deze week voor mijn dochter (4 jaar) ook leren vlechten en oefenen met fietsen op. Mijn zoon (7 jaar) is bezig met leren programmeren. Voor leren lezen, schrijven en rekenen gebruiken we een combinatie van bestaande lesmethodes (met name de werkboeken), spelletjes, werkbladen en de echte wereld.

Zo gebruiken we bijvoorbeeld een bezoek aan de Efteling als leermoment voor rekenen: hoeveel heeft het gekost? Hieruit volgen hele berekeningen om de verschillende delen bij elkaar op te tellen, inclusief de benzinekosten. We oefenen daarbij ook met online informatie opzoeken en lezen.

Een ander mooi voorbeeld is dat de kinderen het niet met ons eens waren over wat de snelste route door onze wijk is. Hierop hebben ze de twee verschillende routes ingekleurd op een kaart en daarna met behulp van de schaal de afstanden uitgerekend.

Per week hebben de kinderen een eigen mapje waarin hun planning en werkbladen zitten. De werkjes en benodigde materialen (zoals werkboeken, rekenblokjes, stempels, stickers, letterkaarten en een abacus) liggen in een deel van de kast dat gereserveerd is voor thuisonderwijs. De kinderen kunnen hier zelf bij.

Prikbord

In de woonkamer hangt een groot prikbord. Hierop hangt een maandkalender (die vullen we samen in met symbolen). Er hangen vragen die de kinderen stellen, maar die niet snel te beantwoorden zijn. Aan de andere kant hangen de vragen die we al beantwoord hebben, met het antwoord erbij. Ook hangen er picto’s van de laatste paar Grej of the Day-onderwerpen, met daarbij een aantal nieuw geleerde woorden (zie uitleg verderop). Verder hangen er kaartjes die de kinderen hebben ontvangen en een lijstje met tekst en picto’s van dingen die de kinderen hebben aangegeven de komende periode te willen doen (bijvoorbeeld: boulderen, verstoppertje spelen, ijsjes maken en naar de kerstmarkt gaan).

Planbord

De vertaling van de planning die op de foto staat is als volgt:

Maandag: thuis starten we met werkjes aan tafel (de eerder genoemde weektaak). In de middag hebben we met vriendjes afgesproken. We gaan eerst even naar het bos en daarna naar de kinderboerderij.

Dinsdag: we ontmoeten onze thuisonderwijsgroep. Op de terugweg rijden we langs de bieb. Bij thuiskomst doen we nog wat werkjes.

Woensdag: we starten de dag met werkjes, daarna gaan we naar het Stedelijk Museum in Schiedam. Thuis doen we een Grej of the Day. Dit is een lesmethode waarbij korte lesjes over allerlei verschillende onderwerpen worden aangeboden. Ik laat de kinderen vooraf een onderwerp uitkiezen, zodat ik dit kan voorbereiden. Het lesje bestaat uit praten over het onderwerp en een diapresentatie; vaak plakken we er een educatief filmpje, spelletje of knutsel aan vast. Aan het eind van het lesje schrijven we twee of drie woorden op die we hebben geleerd en hangen we deze op ons prikbord.

Donderdag: onze kinderen gaan elke week naar opa en oma. Oma besteedt wekelijks wat tijd aan het oefenen van lezen en rekenen; zij doet dat op een andere manier dan wij, waardoor de kinderen op verschillende manieren leren. Daarnaast doen de kinderen daar andere activiteiten, zoals borduren of peren plukken en inmaken. Opa en oma gaan regelmatig met de kinderen op stap naar verschillende musea. Recent zijn ze samen gaan kijken bij het tellen van de stemmen van de Tweede Kamerverkiezingen. Deze donderdag blijven we allemaal eten om de verjaardag van oma te vieren.

Vrijdag: mijn dochter heeft logopedie (de oefeningen die ze meekrijgt zetten we op haar weektaak). Thuis doen we werkjes. In de middag knutselen we een herfstboom.

Zaterdag: zaterdagochtend starten we met werkjes. We plannen deze dag niet in op de weektaak, maar zien dit als een inhaaldag. We kijken wat we nog af moeten maken of of we iets extra’s willen doen. Ook hierbij krijgen de kinderen veel regie en autonomie. Ze werken om de beurt op de computer aan programmeren, ieder op zijn eigen niveau. In de middag werken we in de tuin. We hebben een fijne tuin die we samen onderhouden, met een stukje moestuin.

Zondag: zondagochtend heeft mijn zoon zwemles. In de middag gaan we of met het hele gezin naar de speeltuin, of we doen binnen een spelletje, afhankelijk van het weer.

Een typische dag (maandag)

Rond 8 uur worden de kinderen wakker. Ze kruipen bij mij in bed en we lezen samen. ’s Ochtends lees ik meestal voor uit non-fictieboeken; de laatste tijd leest mijn oudste ook wel eens een stukje voor uit zijn AVI-boekje. Rond half negen maken we ons klaar voor de dag. De kinderen kleden zichzelf aan en maken hun kamers in orde.

Beneden eten we ontbijt; de kinderen zorgen hier zelf voor. De laatste tijd maakt mijn dochter graag zelf havermout. Ze ruimen hun ontbijt op en poetsen hun tanden. Mijn oudste neemt graag een deel van de zorg voor onze kat op zich. Vaak spelen de kinderen even terwijl ik wat kleine huishoudelijke taken doe. Deze ochtend wordt er een complexe constructie met Magna-Tiles en Kapla gebouwd.

Rond 10 uur gaan we aan tafel om werkjes te maken. We starten met een gezamenlijk moment (bijvoorbeeld: de laatste weken praten we veel over emoties, of mijn partner doet een muziekles met ze). Daarna doen beide kinderen hun eigen werk. Samen kijken we wat er die dag moet gebeuren en kiezen de kinderen waarmee ze beginnen. We zitten met z’n drieën aan tafel en ik verdeel mijn aandacht tussen de kinderen. Wanneer ze even zelfstandig werken, snijd ik wat fruit dat we tussendoor opsnoepen. De tijd die we aan tafel werken wisselt tussen één en twee uur, afhankelijk van de energie van de kinderen en de andere plannen voor de dag.

Om 12 uur gaan de kinderen even buiten spelen in de achtertuin. Mijn dochter tovert een driegangenmaaltijd uit haar modderkeukentje, terwijl mijn zoon wisselt tussen rivieren maken in de zandbak en mij helpen met wat snoeiwerk. Rond 13 uur gaan we naar binnen en maken we samen lunch. Regelmatig zijn we overdag op stap (naar musea of om buiten te spelen met onze thuisonderwijsgroep); dan heb ik een grote stapel boterhammen bij me. Thuis vinden we het leuk om iets uitgebreider te koken voor de lunch. Vandaag maken we zelf hummus. De kinderen verzamelen de ingrediënten en proeven tussendoor of de smaak al goed is. Daarna eten we dit met brood, crackers en groenten aan tafel.

Na het opruimen van de lunch werkt mijn zoon nog even aan het laatste LEGO-project, terwijl mijn dochter met een stapel Donald Duckjes in een luie stoel gaat zitten. Om 14.30 uur vertrekken we naar de kinderboerderij. Wanneer we onze vriendjes ontmoeten, zoeken we eerst in het nabijgelegen bos naar een geocache. Met flink vieze laarzen is de missie uiteindelijk geslaagd en wordt een mooi verstopte cache gevonden. Daarna bezoeken we de kinderboerderij. De kinderen gaan hierbij veel hun eigen weg. Mijn dochter vindt het leuk om de geitjes te aaien en te praten over de verschillen tussen schapen en geiten, terwijl mijn zoon vooral met de andere kinderen speelt. Hij ziet dat een medewerker bezig is met het schoonmaken van de caviahokken en mag helpen, terwijl ze samen over de cavia’s kletsen.

Om 17 uur is het tijd om naar huis te gaan. In de auto luisteren we onderweg naar de podcast Wetenschapje. Thuis speelt mijn zoon nog even op het pleintje met een paar buurtkinderen, terwijl mijn dochter helpt met het snijden van de groenten voor het avondeten. Om 18.15 uur is het eten klaar; we eten altijd met het hele gezin aan tafel. Om 19 uur gaan de kinderen in bad en maken ze zich klaar voor bed. We kruipen met z’n drietjes op de bank in de kamer van mijn zoon. Ze mogen allebei een boekje uitzoeken. Nadat ze om 20 uur zijn ingestopt, lezen ze nog even zelf in bed. Om half negen stoppen we ze nog een keer extra in en gaan de lampjes uit.

We starten dagen op ons eigen tempo, dat betekent voor mij rustig wakker worden met een kop thee en voor Ayden spelen met zijn Lego. We ontbijten samen en daarna staat trommelles op het programma. Ayden wil graag bij een lokale show- en marchingband. Twee keer per week heeft bij privé- en groepslessen.

Binnenkort starten zijn theorielessen voor muziek, waar ook een examen bij hoort. Hierdoor is hij nu heel erg gemotiveerd om goed te leren lezen en schrijven.

Tussen de middag doen we samen boodschappen, tijdens het lopen heeft Ayden altijd enorm veel vragen waardoor we veel leuke en leerzame gesprekken hebben.

Onze middagactiviteiten verschillen per dag. We gaan aan de slag met rekenen, spreken af met onze thuisonderwijsgroep, bezoeken de bibliotheek, bakken samen koekjes of doen leerzame spelletjes.

Ayden verveelt zich nooit; muziek maken met diverse instrumenten, drama/toneel, bouwen met Lego en blokken, games maken, verhalen luisteren, diamond painting, samen lezen. Onlangs besloot hij bundeltjes met kruiden te maken en die te verkopen in de buurt.

We hebben voor bijna alle vakken methodes in huis. Hij leert zichzelf Engels via filmpjes. We hebben een moestuin in de achtertuin, daar kweekt hij zijn eigen pompoenen. De dagen zijn voor Ayden eigenlijk altijd te kort!

’s Ochtends worden we meestal wakker wanneer het tijd is en na wat knuffelen en bijkletsen op bed gaan we naar beneden om te ontbijten. Alleen vandaag werd er om 8 uur een oppashond gebracht, dus stond mijn zoontje Revi al vroeg voor het raam te wachten. Ze zijn samen opgegroeid, dus grote vrienden.

De dag begint daarna als anders: ontbijten terwijl we het natuurgedicht van de dag lezen, het dagbord instellen (waarop we de datum, het weer, etc. aangeven), waarna we vaak puzzels maken, een boekje lezen en deze dag iets van rekenen doen. Vandaag was dat werken met het 100-bord, waarbij cijfers om en om gelegd werden.

Na het uitlaten van de hond in het park om de hoek wordt er even met de blokken gespeeld. Meestal bouwt hij hele torens met hele verhalen erbij en gaat hij daarna even bij de hond liggen.

Als alles weer opgeruimd is, gaan we samen de keuken in. Later in de week ontmoeten we weer een hele groep thuisonderwijzers en nemen we vaak iets lekkers mee. Wij maken deze keer appelcider, dus er moeten veel appels e.d. gesneden en verdeeld worden. Ik begeleid daarbij tegenwoordig meestal; Revi doet vaak het meeste werk, zoals snijden, het afmeten van kruiden en water, etc.

Terwijl alles staat te pruttelen, is er nog even tijd voor wat snacks tijdens het lezen van een boek. We zijn laatst naar een tentoonstelling geweest met allerlei stenen en fossielen, waar hij zelf ook ‘stenen’ kon openhakken om te ontdekken wat voor fossiel erin zat.

Sindsdien stelt hij steeds vragen over de aarde: welke plaatsen en landen er allemaal zijn en hoe alles is ontstaan. Toevallig had ik laatst een passend boek daarbij gehaald. Daar nemen we een aantal pagina’s van door en bespreken wat er allemaal in staat.

Rond half drie maken we ons klaar om naar een knutselclub in onze wijk te gaan; een vriendinnetje van Revi komt ook. Na afloop kunnen we nog net even de hond uitlaten, voordat de hond weer wordt opgehaald en uitgebreid door Revi wordt uitgezwaaid. Daarna komt mijn vriend thuis en is het tijd voor stoeien, spelen, boodschappen halen en helpen met het eten maken. Vervolgens gaan we eten en rond 20.30 uur is het bedtijd.

Net zo vrolijk en enthousiast als altijd springt Siem ’s ochtends uit zijn bed. Wat gaan we vandaag leren? Wat gaan we vandaag doen? Krijgen we visite? Zullen we dit boek samen lezen? De vragen vliegen me alweer meteen om mijn oren.
Hé, wat zien we daar in de keuken? Is het tijd voor beschuit met muisjes? Ja, hoor! Vannacht zijn zijn lieveheersbeestjes uit hun cocon gekomen. Vol verwondering kijken we naar de gele, stiploze lieveheersbeestjes. Meteen weer wat nieuws geleerd. Blijkbaar worden ze altijd zo geboren, geel en stiploos. Binnen ongeveer 24 uur krijgen ze hun mooie, rode kleur en kenmerkende stippen. We eten wat en zetten dan de eerste lieveheersbeestjes die al wat kleur hebben terug in de tuin. Een week na het lezen van een boek over lieveheersbeestjes vonden we overal in de tuin larven en cocons. Nu hebben we het met eigen ogen van dichtbij kunnen zien. Echt een wonder!

We voeren de kippen en de eenden, verzorgen de schapen en de geit, zwaaien naar opa en oma door het raam in het huis naast ons en vertrekken naar de waterdagen. Het is een vrije dag vandaag, dus papa en Saar gaan ook mee.. Het is bij een geweldige kinderboerderij. Wat zijn er veel andere kinderen! Er wordt druk in de sloot naar waterdiertjes gevist, die daarna in een plastic bakje uitgebreid worden bekeken en benoemd. Wie vangt net dat ene zeldzame beestje? Er is ook een meneer die de beestjes allemaal bij naam kent en net zo enthousiast is als de kinderen.

We leren ook welke drie (en alleen die) ‘P’s’ je in de wc mag gooien, hoe je tuinen natuurlijk kan inrichten zodat de riolen niet overbelast raken, welke slimme uitvindingen je in dorpen en steden kan toepassen om tijdens grote regenbuien het water snel te laten weglopen, hoe vet water afstoot en de bever zo warm en droog blijft, hoe je een echte dijkwachter kan worden en als alles toch misgaat hoe je een zandzakkenrace kan doen. Bepakt met een welverdiende sleutelhanger en dijkwachtersdiploma gaan we weer naar huis.

Thuis spelen we lekker in de speeltuin die Siem samen met papa en een goede vriend heeft gemaakt. We lezen boeken op de trampoline en dan komen de andere opa en oma op visite. Siem vertelt hoe goed hij al kan lezen,, welke boeken hij mooi vindt, over de lieveheersbeestjes en de leuke dag. Opa en oma vinden het geweldig en willen alles horen.
Dan is het tijd om met opa naar de bijen te gaan kijekn.. Hé, wie vinden we daar? De koningin! Die wordt uitvoerig bekeken en krijgt een mooi kleurtje op haar rug. Zo kunnen we haar de volgende keer ook weer snel vinden. We zetten haar voorzichtig terug zodat ze weer rustig door kan gaan om in de zeshoekige honingraadjes van was steeds weer een minuscuul eitje te leggen. Dat kunnen er wel 2.000 per dag zijn! Binnenkort gaan we samen met opa honingslingeren. Dat wordt weer smullen.

Dan komt het onvermijdelijke moment, dat het liefste zo lang mogelijk wordt uitgesteld. Bedtijd. Na een lang ritueel van badkamer, tot lezen, even stoeien met papa en de laatste fijne gesprekjes komt daar het verdriet. Het is zo jammer dat de dag alweer is afgelopen. Maar morgen is er weer een mooie, nieuwe dag. Dan gaan we weer spelen en leren. Slaap lekker!

(Kinderen 12 en 7 jaar)

Gemiddeld doen wij één keer per week een thuisonderwijsuitje met andere thuisonderwijzers. Deze maand hebben we bijvoorbeeld een rondleiding in een synagoge, krijgen de kinderen schaatsles, maken we een uitje naar de dierentuin (waar ze ook educatieve activiteiten doen) en volgen we een workshop in een museum met een middeleeuws thema (Huis van het Boek). Hieronder beschrijf ik een dag waarop we géén uitje hebben. De kinderen hebben allebei vijf keer per week sport of een clubje.

Een dag uit ons leven

● De ochtend begint voor de jongste (7 jaar) met filosofie. Dit is een wekelijkse online les samen met een groepje (voornamelijk) thuisonderwijskinderen.
● Terwijl de jongste filosofie volgt, bakt de oudste (12 jaar) pannenkoeken en leest hij een stuk uit een (non-fictie)boek.

● Wanneer de filosofieles is afgelopen en alle pannenkoeken op zijn, doen we een les uit Earth & Environment. Dit is een Amerikaanse thuisonderwijsmethode. We bespreken de drie typen gesteenten. Daar hebben de kinderen eerder al een poster over gemaakt en nu gaan ze bij negen stenen proberen te achterhalen welke drie bij elk type horen en deze verder te identificeren.

● Met de jongste speel ik daarna een kort spelletje ‘zinnen maken’ om te oefenen met lezen.

● Vervolgens besteden we tijd aan biologie: DNA en chromosomen. Voor de oudste is dit herhaling, voor de jongste is het nieuw. Zij krijgt hierbij een kleuropdracht. We zouden ook nog DNA-armbandjes maken, maar daar hebben we vandaag geen tijd meer voor.

● Daarna moeten we weg om een vriendinnetje uit school te halen, met wie de jongste samen een middag naar de manege gaat. Ze krijgen daar les (in telkens wisselende disciplines) en doen ook allerlei klusjes op de manege. De hele middag duurt ongeveer drie uur en daarna worden ze moe, nat en vies weer opgehaald.

● Terwijl ik de jongste naar de manege breng, gaat de oudste aan zijn wiskundehuiswerk. Hij heeft één keer per week een online wiskundeles van een thuisonderwijzer, samen met een groepje andere thuisonderwijskinderen. Ze volgen een Nederlandse wiskundemethode die ook op scholen wordt gebruikt en hij krijgt wekelijks huiswerk.

● Wanneer ik weer thuis ben, controleren we samen zijn wiskundewerk en gaan we verder met taal. Dit doen we ook via een Nederlandse schoolmethode (Blink).
● Daarna wordt hij opgehaald door zijn vader. Hij moet nog even in de buurt werken en de oudste kan mee. Samen hebben ze het plan om regelmatig filmpjes te maken die de oudste vervolgens wil bewerken en op YouTube plaatsen.
● Ondertussen wordt de jongste teruggebracht. Ze blijven bij ons eten, zodat ze nog even samen kunnen spelen. Na het eten lees ik samen met de jongste een samenleesboek.
● De oudste is inmiddels rechtstreeks doorgegaan naar basketbaltraining.

● De jongste heeft een spel klaargezet dat ze graag nog wil spelen. Daarna mag ze nog even tv kijken en dan is het alweer bedtijd.

● De oudste komt later op de avond weer thuis. Hij gaat nog even gamen en volgt daarna een online Spaanse conversatieles. Deze les heeft hij één keer per week.

Zo ziet een ‘thuisdag’ er voor ons uit!

Hannah (6): Ik vind thuisonderwijs leuk en schrijven is heel leuk. Ik vind het leuk dat ik kan rekenen. Ik houd van lezen en ik kan zelfs al een beetje Engels lezen in Good Dog. Ik vind het leuk dat er andere thuisonderwijskinderen zijn waarmee ik kan spelen. Ik speel ook veel met vriendinnetjes uit de kerk die in de buurt wonen. Later wil ik een danseres, zangeres, moeder, naaister en tekenaar worden.

Samuël (4): Ik houd van spelletjes doen, bijvoorbeeld Pick a Pen en schilderijen memory. Later wil ik heel veel worden: brandweer, pizzabakker, ijscoman, zanger, danser, pannenkoekenbakker en vader. Eigenlijk wil ik alles worden.